Uitsluiting en verdeling koopopbrengst

Bij schenkingen en erfenissen wordt er vaak een ‘uitsluitingsclausule’ opgenomen waardoor deze buiten de huwelijksgemeenschap worden gehouden. Maar wat als het geld op een gemeenschappelijke bankrekening wordt gestort?

Op gemeenschappelijke bankrekening.  Het komt in de praktijk geregeld voor dat een onder uitsluitingsclausule verkregen erfenis of schenking op een gemeenschappelijke bankrekening van de verkrijger en zijn partner wordt gestort, waardoor deze erfenis of schenking vermengt met gemeenschapsvermogen. Als hiervan vervolgens diverse bestedingen worden gedaan, is de vraag hoe het dan zit bij de verdeling van de verkoopopbrengst van een woning.

Wat speelde er bij de Hoge Raad?

Schenkingen met uitsluitingsclausule.  Partijen zijn in 1985 met elkaar in gemeenschap van goederen gehuwd. In 2002, 2004 en 2006 is er telkens een bedrag van € 10.000 aan de vrouw geschonken onder een uitsluitingsclausule. De geschonken bedragen zijn overgeboekt naar de gemeenschappelijke bankrekening van partijen.

Echtscheiding en verkoop woning.  Het huwelijk van partijen is in 2014 door echtscheiding ontbonden. Na verkoop van de voormalige echtelijke woning is van de overwaarde een bedrag van € 30.000 op de derdengeldenrekening van de advocaat van de vrouw in depot gehouden vanwege een geschil over de vraag wie tot dit bedrag gerechtigd is. Het restant van de overwaarde van de woning is fiftyfifty verdeeld.

Schenkingen voor de vrouw?  De vrouw stelt dat zij recht heeft op de nominale waarde van de privéschenkingen bij elkaar opgeteld.

Of de helft voor de man?  De man stelt dat hij recht heeft op de helft van het bij de advocaat van de vrouw in depot staande bedrag van € 30.000.

Hoe oordeelt de Hoge Raad?

Diverse bestedingen.  Het door de vrouw onder de uitsluitingsclausule verkregen bedrag van € 30.000 is aangewend voor diverse bestedingen. Volgens de Hoge Raad  (ECLI:NL:HR:2019:504)  is van belang of die bestedingen betrekking hadden op gemeenschapsschulden of op privéschulden van de vrouw.

Gemeenschapsschulden.  Voor zover uit het gemeenschapsvermogen gemeenschapsschulden zijn voldaan, heeft de vrouw recht op die € 30.000. Voor zover echter uit het gemeenschapsvermogen privéschulden van de vrouw zijn voldaan, moet zij dit vergoeden aan de gemeenschap. Uit het wettelijk stelsel volgt het vermoeden dat de tijdens huwelijk uit het gemeenschapsvermogen voldane schulden gemeenschapsschulden zijn. Ook consumptieve bestedingen zijn aan te merken als voldoening van gemeenschapsschulden.

Bewijs het maar.  Het is aan de man om te bewijzen dat er vanuit het gemeenschapsvermogen privéschulden van de vrouw zijn voldaan of dat er andere afspraken zijn gemaakt. De man is volgens de Hoge Raad niet in dit bewijs geslaagd.

De verdeling van de verkoopopbrengst

Voor u als verkoopmakelaar is deze uitspraak van belang voor de verdeling van de verkoopopbrengst. Als schenkingen of erfenissen met een uitsluitingsclausule ten gunste van de huwelijksgemeenschap zijn gekomen, heeft de echtgenoot die de schenking of erfenis kreeg, in beginsel recht op vergoeding van het bedrag van de schenking of erfenis. Na verkoop van de gezamenlijke woning kan deze vergoeding worden voldaan.

Als na een echtscheiding de gezamenlijke woning wordt verkocht, moet er bij de verdeling van de overwaarde gekeken worden of er tijdens het huwelijk schenkingen of erfenissen met een uitsluitingsclausule zijn ontvangen. De echtgenoot die deze kreeg, heeft dan in beginsel een vergoedingsrecht.

Recent bekeken